บอนสี (Caladium) เป็นไม้ใบที่คนไทยเลี้ยงและพัฒนาสายพันธุ์มานาน มีชื่อพันธุ์ไทยหลายพันชื่อ สีใบสด ลายหลากหลาย จุดที่มือใหม่มักพลาดคือ บอนสีมีช่วงพักตัว ใบจะโทรมตามฤดู ซึ่งไม่ได้แปลว่าต้นตาย
วงจรชีวิตตามฤดูในไทย
- ช่วงฤดูร้อนถึงฤดูฝน: ช่วงแตกใบสวยที่สุด
- ปลายฝนต้นหนาว: อากาศเย็นและแห้งลง ใบเริ่มเล็กลง สีซีด และทยอยแห้ง
- ช่วงพักตัว: เหลือแต่หัวใต้ดิน ต้นพักสะสมอาหาร
- ต้นปีถัดไปเมื่ออากาศอุ่นขึ้น: หัวเริ่มแตกหน่อใหม่
การดูแลช่วงแตกใบ
- แสงรำไร หรือแดดเช้า บอนสีที่โดนแดดจัดตอนบ่ายใบจะไหม้
- วัสดุปลูกร่วนซุย ระบายน้ำดี เช่น ดินร่วนผสมใบก้ามปูหมักและแกลบ
- รดน้ำให้ชุ่มแต่ไม่แฉะ หลีกเลี่ยงน้ำขังในจานรอง
- ให้ปุ๋ยละลายช้าหรือปุ๋ยน้ำอ่อนๆ ทุก 2–3 สัปดาห์
เมื่อใบเริ่มโทรม: พักหัว
- ค่อยๆ ลดการรดน้ำเมื่อใบเริ่มเหลืองและเล็กลง
- เมื่อใบแห้งหมด หยุดรดน้ำ
- จะทิ้งหัวไว้ในกระถางแห้งในที่ร่ม หรือขุดหัวขึ้นมาก็ได้
- ถ้าขุดหัว ให้ผึ่งให้แห้ง ตัดรากแห้งออก เก็บในขี้เลื่อยหรือกระดาษ ในที่แห้ง มีอากาศถ่ายเท
- ตรวจหัวเป็นระยะ หัวที่นิ่มหรือมีกลิ่นเหม็นให้แยกออก
ปลุกหัว
เมื่ออากาศเริ่มร้อนขึ้น ให้นำหัวลงวัสดุปลูกที่หมาดๆ ไม่แฉะ วางในที่อุ่นและสว่าง รดน้ำน้อยๆ จนเห็นหน่อ แล้วค่อยเพิ่มน้ำตามการเติบโต
ข้อควรรู้
ทุกส่วนของบอนสีมีผลึกแคลเซียมออกซาเลต ถ้าเคี้ยวหรือกลืนจะระคายเคืองปากและคอ ควรวางให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง
ซื้อขายบอนสี
ประกาศบอนสีควรระบุชื่อพันธุ์ ขนาดหัวหรือจำนวนใบ และระบุว่าขาย “ต้นมีใบ” หรือ “หัวพักตัว” เพราะราคาและความเสี่ยงต่างกัน ช่วงพักตัวเป็นช่วงที่ส่งหัวทางพัสดุได้ง่ายและปลอดภัยที่สุด


